Características lingüísticas dos bloques dialectais galegos

Classified in Other languages

Written on in English with a size of 3.56 KB

Bloque Occidental

  • Existencia de gheada (ghato, amigho) que nas vilas costeiras presenta en lugar da aspiración un son semellante ao [x] castelán.
  • Seseo implosivo (lus, des). Hai seseo explosivo nas zonas máis costeiras (faser, vesiño).
  • Terminación AN(S) para os dous xéneros en formas como o irmán / a irmán.
  • Plural -NS: cans, avións.
  • Pronome suxeito TU.
  • Vocal temática analóxica -E- en formas como colleches, vendestes en vez de colliches e vendistes.
  • Realización no ditongo UI do grupo latino -ULT-: muito, truita, luita (parte sur).
  • Cheismo (na área de Fisterra): utilización do che tanto para o OD coma para o OI (vínche pola noite).
  • Teísmo (na área límite con Portugal): utilización do te tanto para o OD coma para o OI (colleute a bicicleta).
  • Tamén son características do bloque: a alteración do timbre vocálico etimolóxico (metafonía) sogro / sogra.
  • Formas verbais con -N- analóxico na 1ª persoa: cantein / cantín.
  • Formas foches, fostes con vocal O no radical en vez de fuches.

Bloque Central

  • Ausencia de gheada.
  • Ausencia de seseo, agás o implosivo (lus, des) nalgunhas zonas da Coruña e seseo explosivo na bisbarra de Santiago (faser, vesiño).
  • Terminación AO(S) para o masculino e Á para o feminino en formas como o irmao / a irmá.
  • Plural -S para os nomes acabados en N: cas, aviós.
  • Pronome suxeito TU.
  • Vocal temática analóxica -I- en formas como colliches, partiches.
  • Realización no ditongo OI do grupo latino -ULT-: moito, troita, loito.
  • Sufixo de número persoal -des na 2ª persoa do plural (cantades) e -ndes (cantandes). Nalgunha zona oriental podemos atopar a terminación -is (cantais, cantabais).

Bloque Oriental

  • Ausencia de gheada.
  • Ausencia de seseo.
  • Terminación IN por -iño: camín, vecín (agás na parte sur deste bloque).
  • Formas como caxa, baxar... no canto de caixa, baixar.
  • Plural -IS para os nomes acabados en N: cais, avióis.
  • Plural -IS para os nomes acabados en L: sois, animais (en Asturias emprégase -les: animales).
  • Pronome suxeito TU.
  • Formas verbais incrementadas co -n (cantein, hein).
  • Realización no ditongo OI / UI / U do grupo latino -ULT-: moito, truita, luta.
  • Conservación do wau en cua, gua: cuatro, guardar.
  • Sufixo -is na 2ª persoa do plural (cantais, cantabais) e -i para o imperativo: cantai, collei.

Related entries: