Sociolingüística e Diversidade Lingüística Peninsular
Summary
O documento aborda conceptos fundamentais de sociolingüística tales como linguas minoritarias, minorizadas e hexemónicas, así como as causas da minorización. Examina tamén a realidade lingüística da Península Ibérica, repasando trazos, procedencias e áreas de influencia de linguas como o galego, o catalán, o aragonés, o aranés e o portugués. Ademais, inclúe cuestións sobre a diversidade lingüística mundial e o papel protector da UNESCO.
Key points
- Unha lingua minoritaria ten poucos falantes, mentres que unha minorizada ten menor presenza social da debida.
- As linguas hexemónicas contan con gran prestixio respaldado polo poder político e económico.
- O aragonés conserva o -b- latino nas terminacións do pretérito imperfecto.
- O aranés procede do occitano e fálase no Val de Arán.
- O galego fálase fóra de Galicia nas zonas occidentais de Asturias, León, Zamora e no Val de Ellas.
- A UNESCO promove a conservación da diversidade lingüística mundial, estimada nunhas 6000 linguas.
Conceptos de Sociolingüística
1. Diferenza entre lingua minoritaria e minorizada
Linguas minoritarias: son as que, independentemente da consideración social que teñan, posúen comparativamente un pequeno número de falantes (exemplo: o maltés ou o italiano en Suíza).
Linguas minorizadas: son aquelas cuxa presenza social (por exemplo, nos medios de comunicación) é menor da porcentaxe que lles correspondería polo seu número de falantes (exemplo: o galego ou o maltés, pero non o italiano en Suíza).
2. Linguas hexemónicas
Linguas hexemónicas: son as que gozan dun gran prestixio social, determinado pola existencia dun poder político-económico que as potencia.
Linguas e Dialectos da Península Ibérica
3. Principais dialectos peninsulares e localización xeográfica
Leonés, andaluz, canario, murciano e extremeño.
4. Trazos lingüísticos do catalán
- Caída das vogais átonas finais agás -a (exemplo: MURU, FLORE > mur, flor).
- Enxordecemento das consoantes finais (exemplo: verd [t], àrab [p]...).
5. Factores que determinan a situación dunha lingua
O número de falantes, o multilingüismo (traballo).
6. Aspectos a ter en conta nas linguas minoritarias
(Pregunta pendente de desenvolvemento)
7. Número de falantes do catalán e distribución xeográfica
Fálano máis de 300 000 persoas en Asturias, en Castela e León e en Miranda do Douro.
8. Linguas oficiais da Península Ibérica
Asturiano, aragonés, catalán, aranés, castelán, éuskaro, galego e portugués.
9. Países lusófonos
Catro países nos que se fala portugués: Brasil, Macau, Cabo Verde, Portugal e Angola.
10. Territorios de fala galega fóra de Galicia
Nas zonas máis occidentais de Asturias, León, Zamora e Val de Ellas (Estremadura).
11. Terminacións do imperfecto en 'b'
A lingua que mantén o -b- latino nas terminacións de pretérito imperfecto é o aragonés.
12. Orixe do asturiano ou mirandés
Procede do asturleonés, que á súa vez procede do latín.
13. Localización do aranés
Fálase no Val de Arán.
14. Orixe románica do aranés
Procede do occitano.
Dinámica e Diversidade Lingüística Mundial
15. Inalterabilidade das linguas
(Pregunta pendente de desenvolvemento: As linguas son elementos inalterables? Explica a túa resposta.)
16. Situación lingüística de Europa
(Pregunta pendente de desenvolvemento)
17. Cantidade de linguas no mundo
No mundo fálanse aproximadamente 6000 linguas.
18. Importancia da diversidade lingüística para a UNESCO
Esta institución pretende concienciarnos do importante que é para o mundo conservar o seu patrimonio lingüístico.
19. Desencadeante da minorización lingüística
A competencia desigual cunha ou varias linguas alleas de maior prestixio.
20. Exemplos de linguas minorizadas en Europa
É o caso do galego, bretón, manxés, español en Porto Rico...
21. Predominio no mundo: monolingüismo ou multilingüismo
(Pregunta pendente de desenvolvemento)
22. Exemplos de países monolingües
(Pregunta pendente de desenvolvemento)
23. Exemplos de países con varias linguas oficiais
(Pregunta pendente de desenvolvemento)
24. Países que non recoñecen linguas no seu territorio
(Pregunta pendente de desenvolvemento)
25. Sensibilidade lingüística nos distintos países
(Pregunta pendente de desenvolvemento: Todos os países teñen a mesma sensibilidade lingüística? Explícate.)
26. Correspondencia entre isoglosas e fronteiras
(Pregunta pendente de desenvolvemento: As isoglosas correspóndense cos límites administrativos? Explícate.)
27. Zona do mundo con maior diversidade lingüística
(Pregunta pendente de desenvolvemento)
28. Linguas faladas en África
Angola, Mozambique, Guinea, Exipto, Marrocos, Sudáfrica.
29. Linguas faladas en América
EEUU, Arxentina, Canadá, México, Brasil.
Download
PDF Word HTMLFAQ
Cal é a diferenza entre lingua minoritaria e lingua minorizada?
Unha lingua minoritaria conta comparativamente cun número reducido de falantes, mentres que unha lingua minorizada ten unha presenza social inferior á porcentaxe que lle correspondería pola súa masa de falantes.
Que é unha lingua hexemónica?
É aquela que goza dun amplo prestixio social e que está impulsada por un poder político e económico favorable.
En que territorios fóra de Galicia se fala galego?
Fálase nas zonas máis occidentais de Asturias, León, Zamora e no Val de Ellas en Estremadura.
Cal é a orixe do aranés e onde se fala?
O aranés procede da lingua occitana e fálase no Val de Arán.
Test yourself
Flashcards
Click a card to see the answer.
Quiz
Questions generated by AI from the document: check the answers against the text.