Plano Urbano e Morfoloxía da Cidade: Casco Antigo, Ensanche e Periferia
Plano urbano e representación cartográfica dunha cidade
O plano urbano é a representación cartográfica, a escala, dunha cidade, coas súas infraestruturas, edificacións, zonas verdes, etc.
Como case todas as cidades cunha longa historia, presenta unha morfoloxía urbana complexa na que podemos distinguir diferentes áreas que corresponden coas distintas etapas de crecemento da cidade:
Casco antigo
O casco antigo é a parte da cidade urbanizada desde a súa orixe ata o século XX. Ten orixe romana e está situado nunha zona cunha boa localización a nivel de comunicacións e actividade económica.
Durante a Idade Media, o casco antigo estaba rodeado por unha muralla que seguía o trazado da rúa, da que hoxe se conservan algunhas portas. A muralla tiña unha función defensiva, sanitaria e fiscal.
O plano deste casco antigo foi irregular na época musulmá, con ruas estreitas e pequenas, con curvas e prazas sen definir, e regularizouse libremente tras a Reconquista. Estas irregularidades pódense observar na zona vella, aínda que é máis irregular no norte, xa que foi a parte que sufriu transformacións no século XIX debido á apertura da praza e á estación de ferrocarril.
A trama do casco antigo é pechada e compacta, porque durante séculos a poboación creceu dentro do recinto, o que fai que se aproveite máis o espazo cunha densidade de edificios. A edificación do casco antigo é inicialmente de baixa altura, xa que experimentou unha progresiva verticalización. Isto foi debido ao progresivo deterioro estrutural de algunhas zonas das cidades históricas, que conleva o proceso de renovación.
O uso do chan na época preindustrial foi residencial, industrial e tamén comercial. Na actualidade, os cascos antigos, en xeral os centros históricos, albergan comercios, oficinas, bancos e importantes monumentos. Para o seu mantemento é imprescindible a rehabilitación.
O ensanche
Na segunda metade do século XIX, o crecemento da cidade obrigou a ampliar o recinto urbano. As causas foron a prosperidade agraria, un primeiro proceso industrializador e a renovación dos transportes.
Para ampliar a cidade, as murallas do século XIV foron derrubadas e, no seu lugar, creouse unha ronda exterior que se converteu nas rúas principais. A ampliación da cidade realizouse desde o casco antigo cara ao sur, en varias fases.
A periferia
O crecemento da cidade a partir de mediados do século XX, debido á industrialización, fai que se teña que ampliar a cidade, o que se coñece como periferia. Nesta zona están as zonas industriais e residenciais, as principais zonas de crecemento urbano.
Desde mediados do século XX, foi, por un lado, a canalización do río, e así medran zonas universitarias, deportivas, etc.
Actualmente, as funcións...