Historia Política de España no Século XIX: Pragmática Sanción, Pronunciamentos e Sufraxio

Pragmática Sanción de 1830: norma aprobada por Fernando VII pola que se anulaba o Auto acordado de 1713 (a "Lei Sálica" de Felipe V), que impedía á muller acceder ao trono. A Pragmática Sanción restableceu o sistema de sucesión normal das "Sete Partidas" (obra lexislativa de Afonso X, o Sabio). Isabel II, pero os carlistas (absolutistas partidarios de que reinase o irmán de Fernando, Carlos María Isidro) non o aceptaron, o que provocou as guerras carlistas.

Pronunciamento: tentativa revolucionaria, característica da España do século XIX e de gran parte do século XX, empregada por distintas facción liberais para derrubar un goberno ou exercer presión sobre el para que adopte reformas ou cambie o sistema político vixente. Tiña que contar co apoio de determinados xefes e forzas militares que se manifestaban e pronunciaban a favor desas peticións de cambio. Exemplos: en 1854, o pronunciamento de Vicálvaro, do xeneral Leopoldo O'Donnell, levou ao bienio progresista. En 1874, o pronunciamento de Sagunto, do xeneral Martínez Campos, propiciou a Restauración borbónica de Alfonso XII no trono de España.

Sufraxio censitario e universal: o sufraxio censitario só permitía o dereito ao voto aos varóns maiores de idade cun determinado nivel de renda (só votaban os máis ricos e unha pequena parte da poboación, que podía chegar a ser menos do 1% dos electores). O sufraxio universal permitía o voto a todos os varóns maiores de idade (con independencia da súa riqueza), pero inicialmente excluía ás mulleres. A Constitución da Segunda República de 1931 foi a primeira que recoñeceu o dereito ao voto ás mulleres, que o exerceron por primeira vez nas eleccións de 1933. No século XIX, liberais moderados e progresistas foron partidarios do sufraxio censitario (máis amplo nos progresistas), mentres que demócratas e republicanos foron partidarios do sufraxio universal.

Unión Liberal: partido político de carácter liberal fundado por Leopoldo O'Donnell na segunda metade do século XIX. Nel participaron os sectores máis progresistas que procedían do Partido Moderado e os máis moderados que provenían do Partido Progresista, coa finalidade de crear un "centro" liberal. Na práctica, tratouse de crear un partido que estabilizase os distintos gobernos da segunda etapa moderada isabelina (gobernos de moderados e de Unión Liberal, 1856-1866).