Estatuto de Autonomía e Institucións de Galicia: Competencias e Goberno
O Estatuto de Autonomía
O Estatuto de Autonomía recolle as institucións, normas e competencias polas que se rexe cada comunidade. As comunidades reciben os recursos económicos necesarios para exercer as súas funcións.
O estatuto é aprobado polo órgano lexislativo da comunidade e remitido ás Cortes Xerais. En algúns casos, despois é sometido a referendo e, por último, sancionado e promulgado polo Rei.
Tipos de competencias autonómicas
- Plenas: organización de institucións de autogoberno, urbanismo, sanidade, etc.
- Compartidas: xestión de estradas, lexislación laboral, etc.
Institucións autonómicas do goberno
As institucións de autogoberno son:
- Asemblea ou Parlamento: discute e aproba as leis, controla o goberno autónomo e aproba os orzamentos.
- Presidente: representa a comunidade e dirixe o goberno autónomo. É elixido pola asemblea e nomeado polo Rei.
- Goberno ou Consello: executa e fai cumprir as leis. Está formado polo presidente e os conselleiros.
Nas comunidades autónomas das Illas Baleares e Canarias, cada illa ten unha administración propia. Ceuta e Melilla son cidades autónomas.
O Estatuto de Autonomía de Galicia
Galicia constitúese en comunidade autónoma coa aprobación do Estatuto de Autonomía, que é a lei básica que regula as competencias autonómicas de Galicia e establece as súas institucións de goberno. O desenvolvemento de competencias corresponde ao goberno autonómico, e poden aumentar o seu alcance e o grao de autonomía.
Institucións da Comunidade Autónoma de Galicia
- Parlamento de Galicia: representa a cidadanía, estuda e aproba as leis, controla a acción da Xunta e aproba os orzamentos. Está integrado por deputados elixidos democraticamente.
- Xunta de Galicia: órgano de goberno que dirixe a política, propón leis e fai cumprir as normas.
- Presidente da Xunta: máximo representante, elixido polo Parlamento e nomeado polo Rei.
- Tribunal Superior de Xustiza de Galicia: na Coruña, é a máxima institución xudicial.
- Valedor do Pobo: encárgase de protexer os dereitos dos cidadáns. É elixido polo Parlamento por un período de cinco anos.
Municipios, provincias e comunidades autónomas
O Estado español organiza o territorio en municipios, provincias e comunidades autónomas. Os municipios e provincias son unidades antigas, mentres que as comunidades foron implantadas coa Constitución de 1978 como forma de autogoberno rexional descentralizado.
A Constitución garante o equilibrio económico entre todas as partes, xa que todos temos os mesmos dereitos e obrigas.
Administración municipal
O municipio é a entidade local básica.
Provincias
O conxunto de varios municipios constitúe unha división territorial e unha entidade local. A división en provincias foi idea dos antigos reinos. Actualmente, as provincias cumpren tres funcións:
- Delimitación electoral.
- División territorial da administración do Estado central, representada polo subdelegado do Goberno.
- Entidade local que goza de autonomía e coopera cos municipios. Os deputados provinciais, os concelleiros e o presidente da Deputación son elixidos mediante eleccións.